เมื่อวันที่ 23 มีนาคม 2569 หน่วยบริหารจัดการทุนด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่ออุตสาหกรรมแห่งอนาคต (บพค.) สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (รวพ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ภายใต้การนำของ ดร.ณิรวัฒน์ ธรรมจักร์ ปฏิบัติหน้าที่ผู้อำนวยการ บพค. มอบหมายให้ ผศ. ดร.ชินวุธ พิพัฒน์ภานุกูล คณะทำงานส่งเสริมโปรแกรมพัฒนาเครือข่ายความร่วมมือนานาชาติและภาคีสำคัญของโลกด้านการวิจัยการพัฒนานวัตกรรมและเทคโนโลยีเพื่ออนาคตของ บพค. พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ บพค. เข้าร่วมงานประชุม “เครือข่ายความร่วมมือการวิจัยเทคโนโลยีขั้นสูงด้านการสำรวจอวกาศ Artemis Program” จัดโดยสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (GISTDA) ร่วมกับกระทรวง อว. ณ โรงแรมพูลแมน คิง เพาเวอร์ กรุงเทพฯ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างเวทีในการแลกเปลี่ยนมุมมอง เสริมสร้างเครือข่ายความร่วมมือ และร่วมกันกำหนดทิศทางของประเทศไทยในการสำรวจดวงจันทร์ภายใต้กรอบความร่วมมือโครงการ Artemis กับสหรัฐอเมริกา อันจะนำไปสู่การยกระดับขีดความสามารถด้านอวกาศของประเทศไทยในหลากหลายมิติทั้งวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม
การประชุมครั้งนี้ได้รับเกียรติจาก ศ. ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว. เป็นประธานกล่าวเปิดการประชุม และ ดร.ดำรงค์ฤทธิ์ เนียมหมวด รองผู้อำนวยการ GISTDA กล่าวรายงาน โดยภายในงานมีผู้แทนจากสถานเอกอัครราชทูตสหรัฐอเมริกาประจำประเทศไทย ผู้ทรงคุณวุฒิ และผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และสถาบันการศึกษากว่า 40 หน่วยงาน กว่า 100 คน เข้าร่วมงาน ซึ่งได้ร่วมกันระดมความคิดเห็นเพื่อวางรากฐานการพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศของประเทศไทย

เวทีการประชุมดังกล่าวสะท้อนถึงความร่วมมือของทุกภาคส่วนมาร่วมกันระดมสมอง วางรากฐาน และกำหนดทิศทางของยุทธศาสตร์อวกาศไทย เพื่อเตรียมความพร้อมในการเจรจาความร่วมมือกับองค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติสหรัฐฯ (NASA) ท่ามกลางบริบทของ “New Space Economy” หรือ เศรษฐกิจอวกาศยุคใหม่ ที่เปิดกว้างให้ภาคเอกชนและประเทศกำลังพัฒนาสามารถเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศ ระบบจรวด ดาวเทียม และบริการรูปแบบใหม่ที่ใช้ประโยชน์จากอวกาศได้อย่างกว้างขวาง
โอกาสนี้ ผศ. ดร.ชินวุธ พิพัฒน์ภานุกูล คณะทำงานฯ บพค. ได้เข้าร่วมเวทีเสวนาหัวข้อ “ผลักดันไทยสู่เวทีสำรวจดวงจันทร์: โอกาสและบทบาทของหน่วยงานรัฐในโครงการ Artemis” พร้อมด้วย ศ. ดร.คมกฤต เล็กสกุล รองผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) คุณปริวรรต วงษ์สำราญ รองผู้อำนวยการด้านระบบนวัตกรรม สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (NIA) ดร.ดำรงค์ฤทธิ์ เนียมหมวด รองผู้อำนวยการ GISTDA โดยการเสวนาดังกล่าวมุ่งนำเสนอแนวทางและบทบาทของหน่วยงานภาครัฐในการขับเคลื่อนการมีส่วนร่วมของประเทศไทยในโครงการ Artemis รวมถึงสร้างความเข้าใจแก่ภาคส่วนต่าง ๆ ถึงความสำคัญของการสำรวจอวกาศและโอกาสในการนำองค์ความรู้ไปใช้ประโยชน์

ผศ. ดร.ชินวุธฯ ได้กล่าวถึงบทบาทของ บพค. ในการยกระดับประเทศไทยสู่ “อุตสาหกรรมแห่งอนาคต” โดยเฉพาะด้านอวกาศ ผ่านการสนับสนุนการพัฒนากำลังคนสมรรถนะสูง การสนับสนุนงานวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีขั้นแนวหน้า ตลอดจนการสร้างความร่วมมือกับหน่วยงานระดับนานาชาติ เช่น NASA และโครงการ Artemis ทั้งนี้ ได้เน้นย้ำว่า นักวิจัยและผู้กำหนดนโยบายถือเป็นกลไกสำคัญในการกำหนดทิศทางการพัฒนาอุตสาหกรรมของประเทศ ขณะที่การพัฒนาบุคลากรสมรรถนะสูงด้านเทคโนโลยีอวกาศเป็นปัจจัยที่สำคัญอย่างยิ่งต่อการยกระดับขีดความสามารถของประเทศ นอกจากนี้ ยังได้ชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการปรับมุมมองด้านงบประมาณ โดยมองว่าการลงทุนในงานวิจัยอวกาศเป็นการลงทุนเชิงยุทธศาสตร์ที่ก่อให้เกิดเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมใหม่ในอนาคต และการทำงานวิจัยด้านอวกาศ “แบบบูรณาการข้ามศาสตร์” ยังสามารถนำองค์ความรู้กลับมาประยุกต์ใช้ประโยชน์บนโลกได้อย่างเป็นรูปธรรม
ในช่วงท้าย ผศ. ดร.ชินวุธฯ ได้สะท้อนถึงศักยภาพของประเทศไทยในการต่อยอดจากฐานงานวิจัยพื้นฐานสู่การพัฒนาอุตสาหกรรมอวกาศ พร้อมทั้งเสนอแนวทางการเตรียมความพร้อมใน 3 มิติสำคัญ ได้แก่ “คน” ที่ต้องได้รับการพัฒนาให้มีความเชี่ยวชาญเพียงพอ “เงิน” ที่ต้องมีการสนับสนุนงบประมาณอย่างต่อเนื่อง และ “งาน” หรือแผนการดำเนินงานที่ชัดเจน เพื่อเชื่อมโยงไปสู่การสร้างอุตสาหกรรมและบริการด้านอวกาศในอนาคต

นอกจากนี้ ภายในงานยังได้มีการระดมความคิดเห็นด้านเทคนิคที่ประเทศไทยมีศักยภาพ โดยข้อมูลที่ได้จะถูกนำไปใช้ประกอบการหารือกับตัวแทนจากสหรัฐอเมริกา นำโดย NASA เพื่อจัดทำกรอบความร่วมมือระหว่างประเทศภายใต้โครงการ Artemis ให้เป็นรูปธรรม ซึ่งสอดคล้องกับช่วงเวลาสำคัญของโครงการ Artemis ที่อยู่ระหว่างการเตรียมความพร้อมของภารกิจ Artemis II ในช่วงต้นเดือนเมษายน 2569 ซึ่งจะเป็นการพามนุษย์เดินทางกลับไปโคจรรอบดวงจันทร์เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ยุคโครงการ Apollo
การประชุมครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นในการเร่งพัฒนางานวิจัยและเทคโนโลยีขั้นสูง เพื่อรองรับอุตสาหกรรมอวกาศในอนาคต และสร้างบทบาทของประเทศไทยในเวทีอวกาศระดับโลก โดยจำเป็นต้องอาศัยการสนับสนุนจากภาครัฐ การบูรณาการความร่วมมือทุกภาคส่วน และการต่อยอดสู่การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ ทั้งนี้ บพค. ในฐานะหน่วยบริหารจัดการทุนที่มีบทบาทในการขับเคลื่อนงานวิจัยขั้นแนวหน้า พร้อมสนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและการสร้างอุตสาหกรรมแห่งอนาคตของประเทศอย่างเป็นรูปธรรม รวมถึงผลักดันเครือข่ายความร่วมมือระดับนานาชาติ เพื่อให้ประเทศไทยก้าวสู่การเป็นผู้มีส่วนร่วมที่สำคัญบนเวทีเศรษฐกิจอวกาศโลกอย่างมั่นคงและยั่งยืน