หน่วยบริหารจัดการทุนด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่ออุตสาหกรรมแห่งอนาคต (บพค.) สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) (รวพ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เร่งขับเคลื่อนบทบาทเชิงนโยบาย ตอบสนองมาตรการของรัฐบาลด้านการประหยัดพลังงานและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานของประเทศ เพื่อสนับสนุนนโยบายของรัฐบาลในการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานของประเทศ ท่ามกลางสถานการณ์ที่ ต้นทุนพลังงานเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งส่งผลต่อภาคการผลิตและความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมไทย บพค.
บพค. ในฐานะหน่วยบริหารจัดการทุนที่มีเป้าหมายเพื่อการสร้างโอกาสและรากฐานไปสู่อุตสาหกรรมและกิจการแห่งอนาคต จึงได้พัฒนาแผนงาน “ยกระดับผู้ประกอบการอุตสาหกรรมผ่านการประยุกต์ใช้ AI ในภาคการผลิต” เพื่อเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนนโยบายดังกล่าวไปสู่การปฏิบัติจริงในภาคอุตสาหกรรม โดยเน้นการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานครอบคลุมใน 3 มิติสำคัญ ได้แก่ การปรับปรุงกระบวนการผลิตให้ใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ (Process Optimization) การบำรุงรักษาเชิงคาดการณ์เพื่อลดการสูญเสียพลังงานและเพิ่มความต่อเนื่องของการผลิต (Predictive Maintenance) และการบริหารจัดการพลังงานในระบบการผลิต รวมถึงการนำพลังงานความร้อนกลับมาใช้ใหม่ (Energy Optimization & Waste Heat Recovery)

แผนงานดังกล่าวครอบคลุมอุตสาหกรรมเป้าหมายที่มีบทบาทต่อเศรษฐกิจประเทศ อาทิ อิเล็กทรอนิกส์ อาหาร ยานยนต์ สิ่งทอ และการแพทย์ ซึ่งล้วนเป็นภาคการผลิตที่มีศักยภาพในการลดต้นทุนการผลิตพลังงานและเพิ่มมูลค่าเพิ่มผ่านการใช้เทคโนโลยีขั้นสูง
ในด้านความพร้อม ดร.ณิรวัฒน์ ธรรมจักร์ ปฏิบัติหน้าที่ผู้อำนวยการ บพค. ระบุว่า แผนงานได้ผ่านการพิจารณาจากคณะอนุกรรมการที่เกี่ยวข้องแล้ว และได้รับการปรับปรุงรายละเอียดครบถ้วน โดยมีความพร้อมทั้งด้านเทคโนโลยี ระบบนิเวศนวัตกรรม ภาคอุตสาหกรรม และกำลังคน อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันยังไม่ได้รับการจัดสรรงบประมาณเพื่อดำเนินการ จึงยังไม่สามารถเริ่มสร้างผลกระทบได้ตามศักยภาพที่มี
หากได้รับการสนับสนุนงบประมาณเพื่อดำเนินแผนงานดังกล่าว คาดว่าในระยะสั้นภายใน 1–2 ปี จะสามารถช่วยลดต้นทุนพลังงานในภาคอุตสาหกรรมได้อย่างมีนัยสำคัญ และสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจไม่น้อยกว่า 3,000 ล้านบาท ขณะที่ในระยะกลางและระยะยาว จะเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับโครงสร้างอุตสาหกรรมไทยสู่ระบบการผลิตที่ใช้พลังงานอย่างชาญฉลาด และเสริมสร้างความสามารถในการแข่งขันของประเทศอย่างยั่งยืน

ทั้งนี้ บพค. ได้เสนอแนวทางต่อภาครัฐใน 3 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ การให้การรับรองเชิงนโยบาย เพื่อยกระดับแผนงานดังกล่าวให้เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนมาตรการเพิ่มประสิทธิภาพพลังงานของประเทศ การจัดสรรงบประมาณอย่างเร่งด่วนเพื่อให้สามารถเริ่มดำเนินการได้ภายในปีงบประมาณปัจจุบัน และการบูรณาการความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อขยายผลในระดับประเทศ
แผนงานดังกล่าวสะท้อนบทบาทของ บพค. ในฐานะหน่วยบริหารจัดการทุนที่ทำหน้าที่เชื่อมโยง “นโยบายพลังงานของรัฐ – การลงทุนด้าน ววน. – การพัฒนาเทคโนโลยี – การประยุกต์ใช้ในภาคอุตสาหกรรม – ผลลัพธ์ทางเศรษฐกิจ” อย่างเป็นระบบ โดยปัจจุบันอยู่ในสถานะพร้อมดำเนินการ เหลือเพียงการสนับสนุนเชิงนโยบายและงบประมาณ เพื่อปลดล็อกศักยภาพและสร้างผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจไทยในวงกว้างต่อไป