เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2569 ดร.ณิรวัฒน์ ธรรมจักร์ ปฏิบัติหน้าที่ผู้อำนวยการหน่วยบริหารจัดการทุนด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่ออุตสาหกรรมแห่งอนาคต (บพค.) ภายใต้สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) (รวพ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ บพค. เข้าร่วมงานสัมมนาเชิงวิชาการ “Medical AI Consortium: ข้อมูลและเครือข่ายสู่ Medical AI ใช้งานจริง” ที่จัดขึ้นโดยศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยได้รับเกียรติจาก ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กล่าวเปิดงานและปาฐกถา “ทิศทาง Medical AI ของประเทศไทย” ณ ห้อง Infinity Ballroom ชั้น 1 โรงแรมพูลแมน คิงพาวเวอร์ ถนนรางน้ำ กรุงเทพฯ ซึ่งมีผู้บริหารระดับสูงจากภาครัฐ ภาคการศึกษา โรงพยาบาล และภาคเอกชนด้านเทคโนโลยีสุขภาพเข้าร่วมกว่า 150 คน
ศ.ดร.ยศชนันฯ กล่าวว่า “Medical AI เป็นกลไกสำคัญในการยกระดับบริการทางการแพทย์ของประเทศไทย โดยการบูรณาการเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์กับฐานข้อมูลสุขภาพของคนไทย อาทิ ข้อมูลจีโนม เวชระเบียนการรักษา ข้อมูลโรคเขตร้อน รวมถึงองค์ความรู้ด้านยาและวัคซีน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการวินิจฉัย การรักษา และการพัฒนานวัตกรรมทางการแพทย์ ตลอดจนสนับสนุนการผลักดันประเทศไทยสู่การเป็น Wellness Hub ในระดับภูมิภาค นอกจากนี้ การพัฒนาระบบนิเวศ AI ของประเทศจำเป็นต้องเชื่อมโยงกับเทคโนโลยีสำคัญ ทั้งด้าน Cybersecurity และ Digital Infrastructure โดยประยุกต์ใช้องค์ความรู้ที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็น Material Science หรือ Quantum Computing เพื่อเสริมความมั่นคงของโครงสร้างพื้นฐาน ลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศ และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศในระยะยาว”
ทั้งนี้ ได้เน้นย้ำว่า “การขับเคลื่อน Medical AI ให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรมต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ หน่วยงานด้านการแพทย์ มหาวิทยาลัย ภาคอุตสาหกรรม และภาคเอกชน โดยเฉพาะการส่งเสริมรูปแบบการร่วมลงทุน (Matching Fund) เพื่อเสริมกำลังการพัฒนา แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และต่อยอดการใช้ประโยชน์จากงานวิจัยและนวัตกรรมให้เกิดผลในวงกว้าง อันจะเป็นรากฐานสำคัญในการสร้างระบบนิเวศ AI ทางการแพทย์ของไทยให้เข้มแข็งและยั่งยืนในอนาคต”
ด้าน ดร.ณิรวัฒน์ฯ ผู้อำนวยการ บพค. ได้นำเสนอมุมมองด้านการสนับสนุนทุนวิจัยในหัวข้อ “Funding Perspective: Enabling the Medical AI Ecosystem” โดยย้ำถึงบทบาทของ บพค. ในฐานะหน่วยทุนหลักที่ให้การสนับสนุนการพัฒนา Medical AI Data Platform ซึ่งเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของประเทศ รองรับการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมปัญญาประดิษฐ์ทางการแพทย์ พร้อมส่งเสริมการเชื่อมโยงและแบ่งปันข้อมูลระหว่างหน่วยงานสมาชิกเครือข่าย Medical AI Consortium อย่างเป็นระบบ ภายใต้กรอบการกำกับดูแลข้อมูลที่เหมาะสมและปลอดภัย อีกทั้งได้กล่าวถึงการสนับสนุนแผนงานด้าน AI ที่สำคัญของ บพค. ครอบคลุมการพัฒนา Medical AI Platform เพื่อวางโครงสร้างพื้นฐานข้อมูลและยกระดับบริการสุขภาพ การประยุกต์ใช้ AI for Manufacturing เพื่อเพิ่มผลิตภาพ ลดต้นทุน และยกระดับภาคอุตสาหกรรม การพัฒนา AIoT Foundation Platform เพื่อเชื่อมโยงอุปกรณ์ ข้อมูล และ AI สู่การใช้ประโยชน์เชิงอุตสาหกรรม ตลอดจนการพัฒนากำลังคนทักษะสูงด้าน Data Science และ AI ผ่านแนวทาง 10DS เพื่อเสริมศักยภาพบุคลากรและรองรับการขับเคลื่อนระบบนิเวศ AI ของประเทศต่อไป
ภายในงานยังมีการจัดเสวนาระดับผู้บริหาร (Executive Panel Discussion) ในหัวข้อ “Medical AI: From Lab to Life” นำโดย ศาสตราจารย์นายแพทย์ปิยะมิตร ศรีธรา อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหิดล นายแพทย์ธนินทร์ เวชชาภินันท์ รองอธิบดีกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ผู้แทนอธิบดีกรมการแพทย์ และศาสตราจารย์ ดร.สมปอง คล้ายหนองสรวง ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) ร่วมแลกเปลี่ยนวิสัยทัศน์ว่าด้วยการนำผลงานวิจัย Medical AI จากระดับห้องปฏิบัติการสู่การใช้งานจริงในระบบสาธารณสุขไทย โดยผู้บริหารเห็นพ้องว่า “ข้อมูลสุขภาพ” คือโครงสร้างพื้นฐานสำคัญหัวใจของการขับเคลื่อน Medical AI จากห้องปฏิบัติการสู่การใช้งานจริง โดยต้องควบคู่กับการวางมาตรฐาน ระบบนิเวศ และกลไกภาครัฐทั้งด้านงบประมาณ บุคลากร และความร่วมมือข้ามภาคส่วน เพื่อเร่งให้ AI ถูกนำไปใช้ในระบบสาธารณสุขอย่างเป็นรูปธรรม สร้างทั้งผลลัพธ์เชิงเศรษฐกิจ ความสามารถแข่งขันของประเทศ และยกระดับคุณภาพการดูแลผู้ป่วยในระยะยาว
จากนั้น ดร.ชัย วุฒิวิวัฒน์ชัย ผู้อำนวยการศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ สวทช. และ ดร.มารุต บูรณรัช นักวิจัยกลุ่มวิทยาการข้อมูลและการวิเคราะห์ ได้นำเสนอภาพรวมแพลตฟอร์มข้อมูลกลางทางการแพทย์ และเครื่องมือสนับสนุนนักพัฒนาครบวงจร ตั้งแต่การพัฒนาโมเดลในระดับห้องปฏิบัติการ การทดสอบตามมาตรฐาน การทดลองนำร่อง (Pilot) จนถึงการขยายผลสู่การใช้งานจริง นอกจากนี้ ยังมีการจัดแสดงนิทรรศการผลงานวิจัยจากหน่วยงานพันธมิตร และเสวนาในหัวข้อ “Building Trust at Scale: Medical AI Beyond the Lab” ซึ่งนำเสนอผลงาน AI ทางการแพทย์ที่พัฒนาโดยสมาชิกเครือข่าย ได้แก่ ระบบ AI วินิจฉัยภาพรังสีทรวงอก (RAMAAI CXR Solution) ของคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ระบบ AI ตรวจจับกระดูกสะโพกหักจากภาพเอกซเรย์ของคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น และแพลตฟอร์มคลาวด์ Aiceda BreastX สำหรับตรวจหามะเร็งเต้านมเบื้องต้น ของบริษัท ไอเซดา (ไทยแลนด์) จำกัด
บพค. ในฐานะหน่วยงานหลักในการขับเคลื่อนระบบวิจัยและนวัตกรรมของประเทศ ยังคงมุ่งมั่นสนับสนุนการพัฒนางานวิจัยด้าน Medical AI อย่างต่อเนื่อง ให้สามารถต่อยอดสู่การใช้ประโยชน์ได้จริง ทั้งในเชิงเศรษฐกิจและสังคม โดยเชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างภาควิชาการ โรงพยาบาล ภาคอุตสาหกรรม และแหล่งทุน ผ่านกลไกเครือข่าย Medical AI Consortium เพื่อผลักดันนวัตกรรมทางการแพทย์ไทยจากระดับวิจัยสู่การยกระดับคุณภาพบริการสาธารณสุขและเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศในระยะยาว
