เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 8 ตุลาคม 2569 หน่วยบริหารจัดการทุนด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่ออุตสาหกรรมแห่งอนาคต (บพค.) ภายใต้สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) (รวพ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย ดร.ณิรวัฒน์ ธรรมจักร์ ปฏิบัติหน้าที่ผู้อำนวยการ บพค. มอบหมายให้ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชินวุธ พิพัฒน์ภานุกูล ปฏิบัติหน้าที่รองผู้อำนวยการ บพค. กล่าวเปิดงาน “At the Intersection of Mind, Machine and Medicine” ณ ห้องประชุม 301 ชั้น 3 อาคารรัตนวิทยาพัฒน์ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย เพื่อส่งเสริมการบูรณาการองค์ความรู้ด้านประสาทวิทยาศาสตร์ ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และเทคโนโลยีการแพทย์ ตลอดจนพัฒนากำลังคนทักษะสูงด้านเทคโนโลยีประสาท (Neurotechnology) ซึ่งเป็นหนึ่งในเทคโนโลยีสำคัญสำหรับการพัฒนานวัตกรรมทางการแพทย์และอุตสาหกรรมสุขภาพแห่งอนาคต
กิจกรรมดังกล่าวจัดขึ้นภายใต้ “โครงการพัฒนากำลังคนทักษะสูงด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเชิงคำนวณสำหรับวิทยาการเฉพาะทางผ่านเครือข่ายความร่วมมือทางด้านประสาทวิทยาศาสตร์ วิทยาการหุ่นยนต์ และปัญญาประดิษฐ์” ซึ่งได้รับการสนับสนุนทุนจาก บพค. โดยมี รองศาสตราจารย์ (พิเศษ) ดร.นายแพทย์ชัยภัทร ชุณหรัศมิ์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นหัวหน้าโครงการ โครงการนี้ดำเนินงานผ่านเครือข่าย “BrainCode 101” ที่เชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างสถาบันการศึกษา โรงพยาบาล และภาคเอกชนทั้งในและต่างประเทศ เพื่อพัฒนาบุคลากรที่มีความสามารถในการประยุกต์ใช้องค์ความรู้ข้ามศาสตร์ ทั้งด้านประสาทวิทยาศาสตร์ ปัญญาประดิษฐ์ วิทยาศาสตร์ข้อมูล และวิทยาการหุ่นยนต์ สำหรับการวิจัยและการแก้ไขปัญหาเฉพาะทางด้านการแพทย์และอุตสาหกรรม โดยมี ศาสตราจารย์ นายแพทย์รังสรรค์ ฤกษ์นิมิตร รองอธิการบดี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวต้อนรับและร่วมกล่าวเปิดงาน
โอกาสนี้ ผศ.ดร.ชินวุธฯ กล่าวถึงความสำคัญของการลงทุนพัฒนากำลังคนทักษะสูงว่า การยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศอย่างยั่งยืนจำเป็นต้องอาศัยบุคลากรที่มีความรู้และทักษะพร้อมขับเคลื่อนงานวิจัย เทคโนโลยี และอุตสาหกรรมแห่งอนาคต ผ่านการยกระดับทักษะเดิม (Upskill) การพัฒนาทักษะใหม่ (Reskill) และการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะด้านเทคโนโลยีประสาท (Neurotechnology) ซึ่งเป็นศาสตร์ที่เชื่อมโยงองค์ความรู้ด้านการแพทย์ วิศวกรรม และปัญญาประดิษฐ์ รวมถึงมีศักยภาพในการพัฒนาเทคโนโลยีช่วยเหลือผู้ป่วย การเพิ่มประสิทธิภาพการวิเคราะห์ข้อมูลทางการแพทย์ ตลอดจนการสร้างนวัตกรรมและโอกาสทางเศรษฐกิจใหม่ในอุตสาหกรรมสุขภาพ
สำหรับกิจกรรมภาคเช้า เป็นการบรรยายจากผู้เชี่ยวชาญชั้นนำทั้งในและต่างประเทศ เพื่อถ่ายทอดความก้าวหน้าของเทคโนโลยีประสาทจากงานวิจัยพื้นฐานสู่การประยุกต์ใช้ทางการแพทย์ โดย ดร.สุเมธ กล่อมจิตเจริญ ศูนย์วิจัยประสาทวิทยาศาสตร์ สถาบันชีววิทยาศาสตร์โมเลกุล มหาวิทยาลัยมหิดล บรรยายหัวข้อ “Connecting Mind and Machine through the Language of the Brain” ซึ่งนำเสนอเกี่ยวกับแนวทางการวิเคราะห์สัญญาณสมองและการแปลความหมายกิจกรรมทางประสาท
ขณะที่ Prof. Leigh Hochberg, MD, PhD Director, Center for Neurotechnology and Neurorecovery แห่ง Massachusetts General Hospital, Professor of Engineering แห่ง Brown University และ Senior Lecturer on Neurology แห่ง Harvard Medical School ประเทศสหรัฐอเมริกา บรรยายพิเศษหัวข้อ “Decoding the Brain from Within” โดยถ่ายทอดความก้าวหน้าของเทคโนโลยีการถอดรหัสสัญญาณประสาท (Neural Decoding) เพื่อแปลสัญญาณประสาทและเชื่อมโยงเจตนาของมนุษย์กับการควบคุมอุปกรณ์ภายนอก รวมถึงศักยภาพของ Brain-Computer Interface (BCI) ในการเพิ่มช่องทางปฏิสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมให้ผู้ป่วยที่มีข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหวหรือการสื่อสาร ตลอดจนความท้าทายในการนำเทคโนโลยีจากห้องปฏิบัติการสู่การประยุกต์ใช้จริง
นอกจากนี้ รศ.(พิเศษ) ดร.นพ.ชัยภัทรฯ ได้บรรยายหัวข้อ “Between Biological and Artificial Minds” ซึ่งนำเสนอความสัมพันธ์ระหว่างกระบวนการรับรู้ การเรียนรู้ และการประมวลผลข้อมูลของระบบชีวภาพกับระบบปัญญาประดิษฐ์ และโอกาสในการนำองค์ความรู้จากทั้งสองศาสตร์ไปพัฒนางานวิจัยด้าน Cognitive Neuroscience, Medical AI และเทคโนโลยีอัจฉริยะทางการแพทย์และสุขภาพ
ส่วนกิจกรรมภาคบ่าย เป็นการอบรมเชิงปฏิบัติการคู่ขนาน (Parallel Workshops) ใน 3 หัวข้อสำคัญ ได้แก่ 1) Basic EEG/ERP Hands-on การตรวจวัดและวิเคราะห์สัญญาณคลื่นไฟฟ้าสมอง (Electroencephalogram: EEG) และศักย์ไฟฟ้าสมองสัมพันธ์กับเหตุการณ์ (Event-Related Potential: ERP) เบื้องต้น 2) BCI Workshop การประมวลผลสัญญาณสมองและแปลงเป็นคำสั่งเพื่อเชื่อมต่อกับระบบคอมพิวเตอร์ ผ่านการบรรยายและกิจกรรมเกมเชิงปฏิบัติการ และ 3) Invasive BCI เทคโนโลยีเชื่อมต่อสมองกับคอมพิวเตอร์แบบรุกล้ำ ผ่านการเสวนาและสาธิตการถอดรหัสสัญญาณไฟฟ้าจากผิวสมอง (Electrocorticography: ECoG) โดยมีผู้เชี่ยวชาญจากสถาบันการศึกษาและภาคเอกชนร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้และประสบการณ์เพื่อเชื่อมโยงความรู้เชิงทฤษฎีกับการปฏิบัติ และเสริมทักษะพื้นฐานสำหรับการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมด้านประสาทวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการแพทย์
บพค. ในฐานะหน่วยบริหารจัดการทุน มุ่งสนับสนุนการพัฒนากำลังคนทักษะสูงด้านเทคโนโลยีขั้นแนวหน้า โดยเฉพาะเทคโนโลยีประสาทซึ่งต้องอาศัยความเชี่ยวชาญข้ามศาสตร์ ผ่านเครือข่ายความร่วมมือระหว่างสถาบันการศึกษา โรงพยาบาล สถาบันวิจัย และภาคเอกชนทั้งในและต่างประเทศ เพื่อเชื่อมโยงองค์ความรู้ งานวิจัย และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีเข้าด้วยกัน กิจกรรมครั้งนี้จึงเป็นส่วนหนึ่งของการวางรากฐานระบบนิเวศการพัฒนากำลังคนและขีดความสามารถทางเทคโนโลยีของประเทศ เพื่อรองรับนวัตกรรมด้านสุขภาพสมอง การฟื้นฟูสมรรถภาพ การแพทย์อัจฉริยะ และอุตสาหกรรมสุขภาพแห่งอนาคต
